Die Tweede Keer

Die drie weke kampe was nou juis nie iets om oor huis toe te skryf nie. Daar is nie juis insidente wat ek kan onthou van die kampe nie. Êrens in 1977 kry ek weer my oproepinstruksies. Weer drie
maande en weer grens toe.

Hierdie keer is die tydsberekening nie aan ons kant nie. Ek is ʼn jaar getroud en wil nie weggaan nie en ons moet net voor Kersfees grens toe gaan. Dit was om die minste te se uiters slegte tydsberekening
gewees van die army. Wel ons is weg.

Ons het geland op Grootfontein. Ek kan onthou toe ek uit die vliegtuig klim het hierdie warm walm my getref. Dit het behoorlik my asem weggeslaan. Terwyl ons uitklim land daar ʼn chopper en
die medics laai ʼn gewonde soldaat uit, en plaas hom in ʼn wagtende
ambulans. Net bloed waar jy kyk. Watter verwelkoming was dit nie vir ons gewees nie.

Daardie Kersdag is ons in die veld en besig met opleiding. Ons het twee of drie ure opleiding gehad. Daarna het ons, ons Kersmaal geniet. Kan nie onthou wat dit was nie, maar dit was nie buitengewoon nie. Die res van die dag was ons af gewees. Ek meen ons was myle van enige plek af gewees. In die bleddie bos, Nie eers musiek of niks nie.

Hulle deel toe aan ons briefies uit wat kinders van laerskole gesit en skryf het vir die omies op die grens. Daardie dag het baie groot mans gesit en huil. Daardie onskuldige briefies, met prentjies op.
Op daardie stadium was ons so ʼn week weg gewees van ons huise af en het nog nie pos van ons geliefdes gehad nie. So ons was baie stil en emosioneel gewees.

Onwillekeurig doem die beeld van die gewonde soldaat in die helikopter op. Gaan ons half stukkend geskiet huis toe of gaan hulle vir ons een van daardie plastic suits (body bags waarin hulle die lyke gesit het.) aantrek voor ons huis toe gaan.

Met daardie rou emosies het ek die dag afgesluit.

Advertisements
 

Die Pelle

Met die aanvang van elke kamp staan die manne in sulke groepe rond om weer nuus uit te ruil en waar ons sommer ook stories uitgeruil het, en weer op datum gekom het met mekaar se lewens.

Die verhouding tussen mans is ingewikkeld. Maar in die weermag is daar ʼn ander soort verhouding tussen die mans. Is baie moeilik om te beskryf. Dit is amper ʼn broederlike liefde wat tussen die mans ontstaan. Een van die redes dink ek is omdat almal iets in gemeen het, naamlik die uniform. So as een man seer gekry het, het almal seer gekry.

So hier kom die manne almal weer bymekaar en gesels ʼn hond uit die bos uit. Die een vertel net na ons, na ons eerste grens kamp by die huis aangekom het, het hy die een oggend lekker deur die slaap opgestaan. Hy het so ʼn tree van sy bed af beweeg en water afgeslaan daar in sy kamer op sy mat. Hy was al so gewoond dat daar in die bos jy net so tree van jou tent af gaan staan en water afslaan. Die man het vinnig tot sy sinne gekom toe sy vrou op hom skreeu en aan hom vra wat dink hy is hy besig om te doen. Ek lag elke keer lekker as ek aan die storie dink. Dit moes baie komies gewees het.

ʼn Ander storie wat ek ook so by een van die vergaderings van pelle
gehoor het, is die een man het vertel die eerste Sondag wat hy by
die huis was, het sy ouers ʼn groot ete vir hom gereël. Nou as ek reg
kan onthou was sy pa ʼn predikant. Almal sit aan die tafel en gesels.
Die man vra toe vir iemand “Gee my asb. die sout” niemand hoor hom nie en hy vra weer. Weer hoor niemand hom nie.

Die derde keer skreeu die man “Gee my die bleddie sout”. Hy sê die mense het so stil geword dat jy ʼn speld kon hoor val. Die taal wat ons in die weermag gebruik het is nou juis nie so mooi soos wat ek dit hierbo uiteengesit het nie. Die taal wat ons gebruik het was baie rof gewees.

Na so paar weke terug loop ek een etenstyd in die dorp. Daar ry ʼn kar in die straat af en backfire. ʼn Backfire in ʼn gebied waar geboue is weergalm en klink soos ʼn kanonskoot. So ʼn ent voor my het ʼn jong man geloop. Toe die kar so backfire, slaan hy plat op die sypaadjie neer en gooi sy hande om sy kop. Na ʼn paar sekondes het die man opgestaan, bloedrooi van verleentheid. Dit is maar wat almal gedoen het as hulle skote gehoor het. Op die grond geval en die kop beskerm. Dit het so instinktief gebeur.

 

Die Soete Ontmoeting

Ons  is  Grootfontein  toe  en  ons  is  weer  op  die  trein  gelaai.  Weer  twee  of  drie  dae  van  hel  en  verveling.So  gaan  die  trein  net  aan  en  aan  en  aan.  Die  trein  personeel  was  slim  gewees  en  het  baie  drank  gekoop.  Die  eerste  aand  vertel  hulle  ons  dat  hulle  Vodka  teen  R  30  per  bottel te koop het.  Nou  om  weer  die dinge  in perspektief   te stel,  ʼn  goeie  bottel  Vodka  kon  mens  daardie  tyd  koop  vir  onder die  R  10.

Dit  was  so  lekker  om  ietsie  sterker  as  bier  te  drink.  Daardie  aand het  ons  vir  die  eerste  keer  in  weke  lekker  vas  en  rustig  geslaap.  Die  vodka  het  definitief  iets  daarmee  toe  doen  gehad. Die  volgende oggend  het  ons  Irish  coffee  (wat  noem  jy  koffie  met  vodka  in) gedrink  gemaak  met  die  Vodka  wat  oorgebly  het. So  ry  die  trein  maar  aan  en  aan  en  aan.  Ons  loop  naderhand  van die  voorkant  van  die  trein  na  die  agterkant  van  die  trein.  Op  en  af op  en  af.  Maar  die  ure  gaan  verby.  Nog  net  so  paar  ure  en  ons  is  by die  huis.  Ons  word  ongeduldig  en  wens  ons  kon  die  drywer  gaan omkoop  om  net  so  ʼn  bietjie  vinniger  te  ry.

Ewe  skielik  kom  die  trein  tot  stilstand  tussen  nêrens  en  niks  nie. Ons  staan.  ʼn  Paar  van  ons  loop  na  die  drywer  toe  en  vra  hom  wat aangaan.  Hy  staan  daar  en  sê  daar  is  ʼn  treinongeluk  voor  ons gewees.  Ons  moet  wag.  Na  ʼn  uur  is  ons  nou  al  gatvol  gewag  en loop  weer  na  die  drywer  toe.  Ons  wil  met  alle  mag  gaan  help  om die  wrakstukke  van  die  spoor  af  te  kry.  Maar  hy  weier  en  se  as  een van  ons  seerkry  is  hy  in  die  moeilikheid.

So  sit  ons  en  wag  en  wag.  Na  etlike  ure  kom  die  trein  in  beweging op  die  laat  Vrydagmiddag.  Hy  kruip  so  verby  die  wrak  en  daar  gaan ons.  Dit  word  donker  en  ons  eet  vir  die  laaste  keer  die  spoorweg  se kos  wat  baie  beter  was  as  die  weermag  se  kos.

Die  trein  snel  voor  en  ons  sit  so  en  slaap.  Omtrent  twee  uur  die oggend  trek  ons  in  Johannesburg  se  stasie  in.  So  paar  manne  klim af  en  ons  snel  voort  na  my  tuisdorp  toe.  Nog  net  ʼn  uur.  Almal  is wakker  en  opgewonde.  Ek  sit  so  eenkant  en  dink  dat  dit  al  so  laat is  en  dat  my  mense  nie  daar  sal  wees  om  my  te  kom  kry  nie.  Want hulle  het  ons  ook  baie  vroeër  die  dag  verwag.

Toe  ons  deur  die  laaste  stasie  is  kan  ek  nie  meer  my  opgewondenheid betoom  nie.  Ek  sit  al  my  balsak  (Groot  bruin  sak  waarin  ons,  ons klere  gesit  het)  reg  by  die  venster.  Ons  trek  so  stadig  by  die  stasie in.            Ek maak  die  venster  oop  gooi  my  balsak  uit  en  spring  deur  die venster.

Ek  wil  net  die  10  kilos  van  die  stasie  af  huis  toe  loop  en  wegkom  van die  ondervinding  af.  Op  die  perron  staan  die  plaaslike  commando in  gelid  en  salueer  ons  trein  toe  ons  inkom.  Ons  was  van  die  eerste regimente  wat  opgegaan  grens  toe  en  was  dus  so  vir  ewig  deel  van die  Suid  Afrikaanse  militêre  geskiedenis.

Toe  ek  my  balsak  so  gryp,  het  dit  naby  aan  ʼn  luitenant  se  voete  gelê, hy  vra  my  Hoe  was  dit  daar.  Al  wat  ek  kon  aan  dink  was  gewees “Bad  baie  Bad”.  Ek  is  daar  weg  met  die  balsak.  Die  eerste  een  op die  perron.  Maar  behalwe  vir  die  kommando  is  daar  niemand  op die  perron  nie.

Om uit die stasie te gaan moet jou met die perron langs loop tot by die trappe af en dan deur die duikweg wat jou na die voorkant van die stasie neem.  Ek hardloop  die  trappe  met  die  balsak  so  oor  die  skouer  af.  Ek  wil  net by  die  huis  kom.

Toe  ek  die  laaste  trap  so  afklim  en  om  die  draai  gaan  om  in  die duikweg  te  gaan  staan  daar  mense.  Honderde  van  hulle.  Daar  is  nie eers  plek  om  te  loop  nie.  Ek  moet  beur  om  een  tree  te  gee.  Tannies met  trane  in  die  oë  vat  aan  jou.  Ooms  klop  jou  op  die  skouer.  Almal is  baie  trots  op  jou.  En  ek  smile  net  van  oor  tot  oor.  Ek  gaan  huis toe.

Ek  sien  niemand  wat  bekend  is  nie  en  loop  maar  nog  voort.  Net  so naby  aan  die  ingang  gryp  iemand  my  aan  die  kraag.  Daar  staan liefie  en  Pa  en  Ma  en  wag  vir  my.  Ek  gryp  liefie  en  soen  haar.  O  wat ʼn  soen  was  dit  nie  gewees  nie.  Na  ʼn  hele  paar  minute  het  Pa  en  Ma eers  aan  die  beurt  gekom.

Dit  was  so  lekker  om  aan  jou  eie  kombuistafel  te  sit  en  koffie  te drink.  What  a  homecoming.  Ek  kan  net  onthou  dat  ek  heeltyd gesit  en  gesmile  het.

 

Die Laaste Aand

Na baie verlange, sweet en bangheid het ons laaste aand aangebreek ons is op pad huis toe. Op ʼn stadium het ons Portugese vlugtelinge ge escort na Suidwes. Een van my vriende het ʼn bottel anys likeur by een van die vlugtelinge geruil vir ʼn pakkie sigarette.

Daardie aand besluit die offisiere dat ons so twee, twee gaan wagstaan en ook net vir ʼn uur lank. Ek en my vriend is 8 uur die aand op na ons wagpos toe. Daar aangekom maak die bottel anyslikeur sy verskyning. Die eerste slukkie is lekker. Die stroopsoet maak so warm so al die pad in jou keel af.

Ons sit en gesels en praat oor alles wat ons ervaar en beleef het. Ons verlange en ons vrese. So êrens halfpad in die bottel in het ons twee aan die slaap geraak, nadat ons so ‘n paar keer siek geword het. Die volgende oggend het ons wakker geword so saam met die son. Ons het die hele aand in die wagpos gesit en slaap sonder om ons aflosse te gaan roep.

Van daardie dag af kan ek nie anys likeur drink nie. Die reuk bring ook die herinneringe van daardie aand en veral van die hele drie maande weer op.

Hoekom was ons so onverantwoordelik. Dit is seker omdat ons die dood nie meer gevrees het nie. Ons was jonk en glad nie bang vir die dood nie. Want die dood het ons al ʼn paar keer gesien. Ons het
ook nie meer vrees gehad nie, want ons het seker maar geglo dat ons onsterflik is.

Die breinspoeling het ook seker sy effek gehad. Ons was mos baie beter as daardie stinkende ter wat ons land van ons probeer afvat het.

 

 

Onverantwoordelikheid

Net voor ons huis toe moet gaan trek ons regiment saam op na Enana toe. Die basis het omtrent nog nie bestaan nie. Daar was net hoë sandwalle om die kamp gewees. Binne in was so ʼn paar tente. 

Ons het behoorlik gedink dat ons op verlof is. Na al die spanning en oorlog speletjies is ons in die veilige hawe van Suidwes Afrika. Daar is nie baie om te doen nie en ons slaap die meeste van die tyd om. So nou en dan loop ons patrollie om die basis. Net so halfdag
patrollie. Voor ons loop kom die offisiere, hou inspeksie en kyk of ons ammunisie in ons ammo poaches het. Hulle sit net hulle hande onder die ammo poaches en lig hom op. As daar iets swaers in is, is die offisier tevrede.

Wat hulle nie geweet het nie, is dat ons die patrollies gesien het as piekniek geleenthede. Ons het so ʼn lekker plekkie gehad waar ons gaan uitkamp het. Ons het al die ammunisie uit ons ammo poaches gehaal en blikkies kos daarin gesit. So onder ʼn groot koelte boom
sit 10 van ons, elkeen net met een magasyn ammunisie. So nou en dan was daar ʼn bier in die ammo poaches gewees.

Lekker onder die koelte boom sit ons en eet en rook en gesels en party sit en slaap. So het ons elke paar dae daar gaan uitkamp. Min bekommernisse en geen vrese meer nie.

Ons is weg uit die basis uit. Ons het met trokke na Grootfontein gery om daar op die trein te klim. Toe ons in Grootfontein aankom hoor ons dat daar twee soldate geskiet is min of meer waar ons altyd gekamp het.

Net daar, al was dit te laat het ons seksie ons self belowe nooit weer sal ons so onverantwoordelik wees nie.

 

Gewetensbeswaard

In die vroe jare sewentig was daar baie opstand teen die regering se beleid van diensplig.

Van die slim manne is universiteit toe na skool, hulle het grade gaan verwerf en die meeste van hulle is na universiteit na die weermag toe. Daar het hulle offisiers kursusse gedoen.

Dan was daar die klomp, wat ons op daardie stadium gehaat het, wat buiteland toe gegaan het om die diensplig te ontduik.

En dan was daar die mense wat gewetensbeswaar gehad het om na die weermag toe te gaan en diensplig te doen. Hulle beswaar het daarteen gegaan dat hulle nie wapens wil dra nie en nie mense doodmaak nie. So hulle is weermag toe, en die weermag het die klomp gebruik om los werkies te doen. Hulle het maar net rondgehang en sovêr ek kan onthou het hulle nie gedril en geskiet nie.

Daardie tyd het ons gedink dat die mense die bang gatte is. So word ʼn klomp van hierdie troepe in begin 76 gelaai om grens toe te gaan. Hulle taak is eenvoudig. Hulle moes Sisal gaan plant op die grenslyn. Eenvoudig en maklik.

Sisal is ʼn harde plant, en waar hy eers begin groei het, kan geen mens of dier deurkom nie. So die idee was om die Sisal te plant en dan in ʼn jaar of twee drie sal geen ter (terroris) ooit oor die grens kan kom nie.

Die weermag het die manne ʼn paar wagte met gewere gegee, nie om hulle op te pas nie maar om hulle te beskerm. Een aand op die kap lyn (Grensdraad) keer die manne terug na ʼn lang dag van sisal plant. Nadat hulle geëet het klap die eerste skote. Die ters het hulle
basis aangeval.

Op die grens is daar vir toilette diep slote gegrou. Oor die slote is dan Go Carts
(Plastiese toilette) gesit. Daar is seile om al die Go Carts gespan. Een van die troepe hardloop en spring deur die Go Cart en gaan staan in hierdie sloot van dinges. Daardie aand is daar 8 of nege troepe geskiet. Net die een wat in die dinges was, het oorleef.

 

Klaarstaan

Wanneer so ‘n groep op patrollie is vir ‘n paar dae dan word jou oorlewing instinkte baie opgeskerp. Daar is ook nogal ‘n magdom reels om te volg om te verseker dat jy en natuurlik die groep oorleef en veilig is.

Een van die ongeskrewe reels was dat jy nooit die pad wat jy geloop het moet terug loop nie. Want natuurlik bestaan die gevaar dat die ters jou sien op pad na jou teiken toe. Hulle kan dan ‘n lokval vir jou stel en dan le hulle net en wag vir jou om met dieselfde paadjie
terug te kom. Sodra jy dan terugkom begin hulle op jou skiet en so word baie manne dan gewond of gedood.

Nog ‘n oorlewerings truuk is om klaar te staan. In die oggende voor sonsopkoms en dan in die aande voor sonsondergang moet jy klaarstaan. Jy gaan le en dan kry jy ‘n area wat jy moet dek. Jy kyk stip na daardie area.

Hoekom mens dit moet doen is omdat baie aanvalle in daardie rukkie voor sonsopkoms en voor sons ondergang gebeur. As jy klaarstaan dan sien jy jou omgewing en is gewoond aan jou omgewing. Indien die aanval gebeur kan ‘n mens onmiddellik reageer en ‘n teenaanval loods.

So is ons on die bos en doen alles volgens die boek. Ons gaan doen ons klaarstaan. Le almal so in die bos op die grond om ons tydelike kamp. Dit raak donker. Almal is stil. Net toe die son sy kop agter die horison beweeg hoor iemand in ons sektor voetstappe.

Hy staar stip na die plek waar hy voetstappe hoor. Skielik so in die donkerte sien hy iets wat vir hom soos beweging lyk. Hy trek los en skiet ‘n skoot. Dit was wat ons nodig gehad het. Almal in ons sektor trek los en skiet in die algemene rigting.

Ons offisier skreeu staak vuur. Ons le nog so rukkie en hoor niks. Doodse stilte. Naderhand besluit die offisier dit is nou tyd om ondersoek te gaan instel om te kyk of ons die ter raakgeskiet het. Versigtig is hy na die plek met ‘n flits. Daar aangekom begin die man hardop lag.

Ons het ‘n donkie in sy moer geskiet.

 

Dag Patrollie Van Sewe Dae

Eendag terwyl ons so swerf kry ons die opdrag om vir ʼn dag lank op ʼn voertuig patrollie te gaan. Dit is daardie tipe patrollies wat ons van gehou het. Jy sit agter op die trok se bak en maak asof jy kyk na die omgewing.

Op die patrollies kan jy rook terwyl jy ry, jy raak nie moeg nie en jy kan met jou makkers gesels. Al wat jy saamneem is jou geweer en webbing. In jou webbing is jou ammunisie, water bottel, dixies en jou twee man tent. Nou hoekom die tent ʼn twee man tent genoem
word sal net hulle weet, want as jy die tent opgeslaan het, is daar definitief net plek vir een man in die tent.

So ry ons die dag uit. Net toe ons besluit dat ons nou moet teruggaan, word ons per radio in kennis gestel dat ons na ʼn sekere posisie toe moet gaan. Hulle sal vir ons kos en water bring. Ons moet op die posisie bly tot die volgende oggend. Die kos as mens op patrollie uitgaan is ʼn RAT PACK (rantsoen pak) wat bestaan uit genoeg kos om jou vir 24 uur aan die gang te hou. Alles is in poeier vorm, of in blikkies.

Die aand slaan ons, ons tentjies op en sit om ʼn vuur en eet te heerlik. So op patrollie vat jy die vorige aand jou waterbottel se beker, sit die Dog Biscuits daarin en gooi baie water oor. As jy gelukkig is dan is die dog biscuits die volgende oggend lekker sag. Die dog biscuits is hard en ek bedoel hard. As jy iemand teen die kop gooi met dit sal hulle definitief harsingskudding opdoen.

Die volgende oggend gooi ons net kondensmelk oor en dan siedaar het jy ʼn heerlike ontbyt. So stuur hulle ons van die een plek na die ander plek toe. Elke aand slaap ons op ʼn ander plek. Maar dit is lekker en ons kla nie. Soos die tyd aanstap word die manne al hoe
bruiner.

Onthou ons het nie beplan om so lank weg te bly nie, so ons het nie skoon klere of onderklere saam met ons nie. Dit is warm en natuurlik sweet ons baie. Daar is ook nie riviere en of damme waarin ons kan swem of bad nie. So wanneer ons gaan slaap, slaap
ons net so met ons klere aan.

Omdat ons vêr van almal en nog wat was en daar geen mense om ons was nie, het ons as ons die oggende opgestaan het so ʼn paar tree van ons tente af weggeloop en water afgeslaan. Dit was ons roetine gewees. So bly ons sewe of agt dae in die veld.

Die laaste aand wat ons in die veld was het ons weer so met die klere aan geslaap. Die volgende oggend toe die son sy kop uitsteek word ons so lui, lui wakker. In een van die tentjies hoor ons net so ʼn gemompel. Die man staan uit sy tent uit op en staan daar rond.
Hy vra aan almal wat wil hoor of hulle nie iets ruik stink nie. 

Nee ons ruik nie juis iets snaaks of stink nie. Maar hy snuif hier en soek daar. Naderhand gaan staan die man so met sy arm en hou ʼn boom vas. Dit is al redelik warm en hy sweet na al sy ge soekery. Hy vee sommer toe sy voorkop se sweet teen sy mou af. 

Die arme man. Toe hy dit doen vang hy so reukie. Hy snuif en ruik en to kom hy agter dit is hy wat so reukie aan homself het. Hy het die heelaand homself geruik. Ons almal ruik aan onsself en kom toe agter ons het ook so klankie aan ons.

Ons kom terug in die basis en gooi ons kit in die tente. Reguit na die storte toe. Ons het ons klere net so daar neergooi. Was daardie stort nie lekker gewees nie. Ons het seker ʼn uur lank so gestaan en stort.

Nadat ons so in ʼn mate skoon was, het ons skoon klere aangetrek. Die ander klere het ons seker sewe maal sewe keer gewas om skoon te kry. Die sokkies en onderbroek het ek sommer net weggegooi want ek glo nie iemand sou dit ooit weer skoon kry nie.

Nadat almal weer skoon en netjies was, het ons aangesit vir ʼn lekker bord warm kos. Dit was hemels gewees. Daar aan die etenstafel het ons gesien dat almal se “tans” afgewas het. Die lekker bruin “tans” wat ons gehad het was nooit ʼn tan gewees nie maar vuiligheid.

 

Swerwers

Ons was nie baie lank in Angola nie. Ons is opgeroep vir die oorlog en nou is daar nie oorlog nie. So wat doen hulle met ons? Ons dwaal maar so in die noorde van Suidwes rond. Van die een plek na die ander plek toe.

 Ons groep kry toe mos die voorreg om een dag die kos trok te escort. Ons ry Ondangwa toe. Daar aangekom moet ons help om hierdie groot trok te laai. Die trok word voor die kos stoor geparkeer en ons staan ʼn ry lank van die stoor af na die trok toe.

 Maar iemand het ʼn gaping gesien. Die ry loop tot by die trok twee mense op die trok en een staan aan die agterkant van die trok langs die wiel. Die wiele van hierdie trok is groot gewees. Daar begin ons om die trok te laai. Die twee wat op die trok is moet ook tel hoeveel
 bokse van wat word gepak.

Ok hier begin die ketting met die boeliebief. As die stoorman, sê maar 30 bokse afgetel het, en uitgestuur het, het hy gestop, na die trok gegaan en die aantal bokse getel. Dan is daar ewe skielik net 29. Want die een boks het per ongeluk oor die kant van die trok geval.

 So het dit aangegaan. Met al die lekker goed soos kondensmelk het daar een boks verdwyn. Net voor ons gery het en die stoorman terug in die stoor ingegaan het, het die verlore bokse vinnig weer hulle pad gekry na die trok se bak toe. Watter feesmaal was dit nie gewees nie. Heelpad terug kamp toe het ons geëet en genoeg geët.

 Ons het teruggery en dit was al donker. Ons verdwaal in ons peetjie in. Ons laat weet die basis per radio dat ons verdwaal het, en sommer net daar gaan slaap waar ons ook al is. Die drywer trek nie eers die trok uit die pad nie en ons slaap sommer so om die trok in die pad. Ons het nie honger gaan slaap nie, want after all was die trok vol kos gewees.

 Die volgende oggend toe die son so mooi opkom besluit ons dat ons nou maar weer kan begin soek na ons basis. Die drywer start die trok en ref hom so paar keer. Net toe kraak die radio en die stem oor die radio vra “Het julle nou net die trok gestart ?” Ja se ons, ons het. Daar kom ons agter ons was nie eers ʼn kilometer van die kamp af gewees nie.

Heelaand op die sand geslaap waar ons in die kamp kon slaap in ons slaapsakke.

 

ʼn Braai

So met ons omwentelinge in Angola het ons so ʼn bietjie weggeraak van die regiment af. Ons was so afgesny van almal om ons. Ons het nie geweet waar die res van die mense was nie. En hulle kon ons ook nie kry nie.

So het ons maar gedwaal na die algemene rigting waar ons gedink het hulle is. Die kos voorraad was baie laag gewees. Ons was saam met dit vuil en moeg gewees. Een spesifieke aand sit ons so en hulle roep ons om te kom eet. Ons vat nogal so vol verwagting ons dixies (Twee staal bakkies wat inmekaar pas, en waaruit ons geëet het) na die veldkombuis.

Maar dit was nie nodig gewees om die dixies te vat nie. Ons ete was twee meatballs en so ʼn halwe lepel spaghetti gewees. Ons het sommer so ons hande uitgehou en die kok het die kos sommer so in ons hande geskep. Almal het soos honger honde die kos uit hulle hande uitgeëet.

Dit was erg om honger, vuil en moeg te wees. Een sersant het by ons omgekom en ons gevra vir kleingeld. Ons het ons kleingeld vir hom in sy boshoed gesit. Hy is daar weg in die donkerte en ons het nie geweet waar heen hy is nie. Ons het gaan slaap. Die volgende
oggend kom die man en maak ons almal wakker. Ek bedoel vroeg soos 4 uur die oggend.

In die middel van ons kamp was daar een groot bleddie vuur aan die brand. Hy het uitgegaan en ʼn bees gaan koop met al die kleingeld by een van die PB’s (Plaaslike Bevolking). Hy het hom geslag en aan ʼn boom opgehang. Daardie oggend het hy by die
bees gestaan en elkeen ʼn groot stuk vleis afgesny.

Ons het vleis, ʼn vuur, en sout maar die tools om mee vleis te braai het ontbreek. Nou wat doen ons nou. Iemand kom toe vorendag met die blink gedagte. Sit jou bajonet op jou geweer, ryg die hengse stuk vleis om die bajonet en braai die vleis. Hier staan ons almal
om die vuur met ons gewere se lope in die vuur.

Jy het die loop met die vleis net so paar sekondes in die vuur gehou en dan weer uitgehaal om af te koel. Eindelik het ons die vleis gebraai nie maar so gaar geskroei. Dit was die lekkerste braaivleis wat ek ooit geëet het.

Na al die jare dink ek daaraan hoe stupid was ons gewees. Ons sit in ʼn oorlogsgebied, maak een helse vuur en dan staan almal om die vuur en braai vleis. Hulle kon ons seker vir kilometers vêr gesien het. As daar vyande naby aan ons was, was hulle seker te
bang om ons te kom aanval. Want het hulle seker gedink, iemand wat so stupid is om vleis te braai in die middel van ʼn stik donker nag is nie bang nie.

Die sersant het later by die Reccies (Verkenningskommando aangesluit) en is jare daarna dood op die grens.